รถเข็นไฟฟ้าสองคันอาจดูคล้ายกัน แต่เมื่อใช้งานจริง ความสะดวกที่ได้รับอาจต่างกันมากครับ บางคนต้องการรถเข็นสำหรับเดินทางไปกับครอบครัว บางคนใช้นั่งทำกิจกรรมตลอดวัน ขณะที่บางบ้านต้องคำนึงถึงประตูแคบ พื้นที่เลี้ยว หรือการย้ายตัวระหว่างรถเข็นกับเตียงเป็นประจำ
การเลือกซื้อจึงควรเริ่มจากการทำความเข้าใจผู้ใช้งาน แล้วจึงพิจารณาประเภท ฟังก์ชัน พื้นที่ และงบประมาณให้สอดคล้องกัน บทความนี้จะพาไปรู้จักรถเข็นไฟฟ้าตั้งแต่จุดเริ่มต้น ส่วนประกอบสำคัญ ไปจนถึงเรื่องที่ควรตรวจสอบก่อนตัดสินใจซื้อครับ
รถเข็นไฟฟ้าคืออะไร และช่วยในการเดินทางอย่างไร
รถเข็นไฟฟ้า คือรถเข็นที่ใช้มอเตอร์และพลังงานจากแบตเตอรี่ช่วยขับเคลื่อน โดยทั่วไปผู้ใช้งานจะควบคุมการเดินหน้า ถอยหลัง และเลี้ยวผ่านจอยสติ๊ก ส่วนรูปแบบการควบคุมและการปรับตั้งจะแตกต่างกันไปตามแต่ละรุ่น
สำหรับผู้ที่เดินได้จำกัดหรือใช้แรงหมุนล้อด้วยตนเองไม่สะดวก รถเข็นไฟฟ้าเป็นอีกทางเลือกในการเดินทางและทำกิจกรรม เช่น เคลื่อนที่ภายในบ้าน ไปโรงพยาบาล เดินห้าง หรือออกไปเที่ยวกับครอบครัว
ผู้สูงอายุบางท่านยังเดินได้ แต่รู้สึกเหนื่อยเมื่อต้องเดินระยะทางไกล ก็อาจเลือกใช้รถเข็นในบางช่วงของการเดินทางได้เช่นกัน โดยพิจารณาให้เหมาะกับความสามารถและคำแนะนำด้านสุขภาพของแต่ละคน
สิ่งสำคัญคือ ผู้ใช้งานควรทดลองว่าควบคุมรถได้เหมาะสมหรือไม่ หากต้องให้ผู้ดูแลช่วยควบคุม ควรเลือกรุ่นและอุปกรณ์ที่รองรับการใช้งานลักษณะนั้นโดยเฉพาะครับ
ประวัติและวิวัฒนาการของรถเข็นไฟฟ้า
จากรถเข็นแบบใช้แรงคนสู่วีลแชร์ไฟฟ้า มีพัฒนาการอย่างไร?
รถเข็นแบบใช้แรงคนอาศัยการหมุนล้อด้วยตนเองหรือให้ผู้ดูแลช่วยเข็น ต่อมาจึงมีการพัฒนาระบบขับเคลื่อนด้วยไฟฟ้า เพื่อเพิ่มทางเลือกให้ผู้ที่ไม่สะดวกออกแรงขับเคลื่อนรถเข็นเอง
หนึ่งในพัฒนาการสำคัญเกิดขึ้นในแคนาดาช่วงทศวรรษ 1950 เมื่อ George Klein และทีมงานของ National Research Council Canada พัฒนารถเข็นไฟฟ้าที่ใช้งานได้จริงมากขึ้น โดยปรับปรุงระบบขับเคลื่อนล้อและชุดควบคุมลักษณะคล้ายจอยสติ๊ก ซึ่งเป็นแนวคิดสำคัญของรถเข็นไฟฟ้าในเวลาต่อมา National Research Council Canada
จากนั้นรถเข็นไฟฟ้าค่อย ๆ มีทางเลือกหลากหลายขึ้น ทั้งวัสดุโครงสร้าง แบตเตอรี่ รูปแบบการพับ ระบบควบคุม และการปรับท่านั่ง
ปัจจุบันนี้จึงมีรถเข็นไฟฟ้าให้เลือกมากมาย ตั้งแต่ รถเข็นไฟฟ้าน้ำหนักเบา สำหรับการเคลื่อนย้ายและเดินทาง ไปจนถึงรุ่นเบาะกว้าง รุ่นปรับเอน และรุ่นที่มีฟังก์ชันเฉพาะสำหรับความต้องการที่แตกต่างกัน
รถเข็นไฟฟ้า วีลแชร์ไฟฟ้า และรถเข็นแมนนวล ต่างกันอย่างไร
คำว่า “รถเข็นไฟฟ้า” และ “วีลแชร์ไฟฟ้า” โดยทั่วไปหมายถึงอุปกรณ์ประเภทเดียวกัน ส่วนรถเข็นแมนนวลเป็นรถเข็นที่เคลื่อนที่ด้วยแรงคน
|
ประเด็น |
รถเข็นไฟฟ้า / วีลแชร์ไฟฟ้า |
รถเข็นแมนนวล |
|---|---|---|
|
การขับเคลื่อน |
ใช้มอเตอร์และแบตเตอรี่ |
ใช้แรงผู้ใช้งานหรือผู้ดูแล |
|
การควบคุม |
โดยทั่วไปใช้จอยสติ๊ก |
หมุนล้อด้วยมือหรือให้ผู้ดูแลเข็น ตามรูปแบบรถ |
|
การชาร์จ |
ต้องชาร์จแบตเตอรี่ |
ไม่ต้องชาร์จสำหรับการขับเคลื่อน |
|
น้ำหนักและการเคลื่อนย้าย |
มีมอเตอร์และแบตเตอรี่ ต้องตรวจน้ำหนักแต่ละรุ่น |
มีหลายระดับน้ำหนัก ต้องตรวจแต่ละรุ่นเช่นกัน |
|
การดูแล |
ดูแลทั้งโครงสร้าง ชุดขับเคลื่อน และระบบไฟฟ้า |
ดูแลโครงสร้าง ล้อ เบรก และชิ้นส่วนต่าง ๆ |
รถเข็นไฟฟ้าบางรุ่นยังรองรับการให้ผู้ดูแลช่วยเข็น และบางรุ่นสามารถใช้มือหมุนล้อได้ด้วย จึงควรตรวจสอบรูปแบบการทำงานให้ชัดเจนก่อนเลือกซื้อ
ส่วนประกอบและหน้าที่ของรถเข็นไฟฟ้า
| ส่วนประกอบ | หน้าที่และสิ่งที่ควรพิจารณา |
|---|---|
| โครงสร้างตัวรถ | รองรับส่วนประกอบและน้ำหนักบรรทุก วัสดุและรูปแบบโครงสร้างมีผลต่อน้ำหนักตัวรถ การพับ และการเคลื่อนย้าย |
| เบาะรองนั่งและพนักพิง | รองรับร่างกายขณะนั่ง ควรพิจารณาขนาด ความลึก และการรองรับท่านั่งให้เหมาะกับผู้ใช้ |
| ที่วางแขน | รองรับแขนขณะนั่ง บางรุ่นเปิดยกขึ้นได้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ควรตรวจสอบเมื่อต้องย้ายตัวด้านข้าง |
| ที่วางเท้าหรือที่วางขา | รองรับเท้าและขา บางรุ่นถอดหรือปรับระดับได้ ต้องเลือกให้เข้ากับสรีระและรูปแบบการใช้งาน |
| ล้อและยาง | รองรับการเคลื่อนที่ ขนาดและชนิดยางมีผลต่อการใช้งานและการดูแลรักษา |
| มอเตอร์และระบบขับเคลื่อน | เปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าให้เป็นการเคลื่อนที่ ต้องพิจารณาร่วมกับข้อกำหนดการใช้งานของรถ |
| แบตเตอรี่และอุปกรณ์ชาร์จ | จ่ายและเติมพลังงานให้ระบบไฟฟ้า ควรทราบวิธีชาร์จ การถอด และวิธีดูแลตามคู่มือ |
| จอยสติ๊กและชุดควบคุม | ใช้สั่งทิศทางและฟังก์ชันต่าง ๆ ตำแหน่งติดตั้งควรเหมาะกับมือและระยะเอื้อมของผู้ใช้ |
| ระบบเบรก | ควบคุมการหยุดและการจอดตามการออกแบบของแต่ละรุ่น ต้องเรียนรู้วิธีใช้ให้ถูกต้อง |
| อุปกรณ์ประกอบด้านความปลอดภัย | เช่น เข็มขัดและล้อกันหงายตามรุ่น ต้องใช้งานตามคำแนะนำและข้อจำกัดของอุปกรณ์ |
ก่อนซื้อควรรู้จักชิ้นส่วนใดเป็นพิเศษ
หากเริ่มเลือกซื้อครั้งแรก แนะนำให้ลองตรวจสอบ เบาะ จอยสติ๊ก เบรก ที่วางแขน ที่วางเท้า และแบตเตอรี่ ก่อนครับ เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับการนั่ง การควบคุม การย้ายตัว และการดูแลในแต่ละวัน
การเปลี่ยนโหมดระหว่างโหมดไฟฟ้า และให้ผู้ดูแลช่วยเข็น และการพับเก็บการยกขึ้นใส่ท้ายรถยนต์ ควรให้ผู้ใช้งานและผู้ดูแลตัดสินใจก่อนซื้อครับ
ประเภทของรถเข็นไฟฟ้า
สำหรับรถเข็นไฟฟ้า CRUISEMATE แบ่งกลุ่มรถเข็นไฟฟ้าจากประเภทของการใช้งาน 6 กลุ่มการใช้งานต่อไปนี้ โดยรถเข็นบางรุ่นอาจมีคุณสมบัติครอบคลุมมากกว่าหนึ่งกลุ่มครับ
กลุ่มรถเข็นไฟฟ้าน้ำหนักเบา
กลุ่มนี้เป็นตัวเลือกสำหรับผู้ที่ให้ความสำคัญกับการพับเก็บ การยกขึ้นรถ และการเดินทางร่วมกับครอบครัว
แต่คำว่า “น้ำหนักเบา” ควรดูให้ละเอียดว่า ตัวเลขที่แจ้งรวมแบตเตอรี่และอุปกรณ์ส่วนใดบ้าง รวมถึงต้องถอดชิ้นส่วนก่อนยกหรือไม่
ควรให้คนที่ต้องยกรถเข็นเป็นประจำทดลองยกจริง พร้อมตรวจขนาดหลังพับและช่องเปิดท้ายรถ เพราะน้ำหนักที่ยกไหวและขนาดที่จัดเก็บสะดวกแตกต่างกันในแต่ละครอบครัวครับ
กลุ่มทำงาน 3 ระบบ เน้นทางเลือกในการใช้มือหมุนล้อ
รถเข็นกลุ่มนี้รองรับการใช้งาน 3 รูปแบบ ได้แก่
- ควบคุมด้วยระบบไฟฟ้า
- ให้ผู้ดูแลช่วยเข็น
- ผู้ใช้งานใช้มือหมุนล้อด้วยตนเอง
เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการทางเลือกในการขับเคลื่อนหลายแบบ และสามารถใช้มือหมุนล้อได้เมื่อจำเป็นหรือเมื่อต้องการ
กลุ่มล้อหลัง 12 นิ้ว สำหรับพิจารณาความสะดวกในการย้ายตัว
สำหรับผู้ที่ต้องย้ายตัวระหว่างรถเข็นกับเตียงหรือที่นั่งอื่นเป็นประจำ รถเข็นล้อหลังขนาดเล็กเป็นอีกกลุ่มที่ควรทดลองเปรียบเทียบ โดยตรวจสอบพื้นที่ด้านข้างและตำแหน่งชิ้นส่วนว่ารบกวนการย้ายตัวหรือไม่
อย่างไรก็ตาม ขนาดล้อเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะบอกว่าย้ายตัวสะดวก ต้องดูร่วมกับที่วางแขนที่เปิดขึ้นได้ ที่วางเท้าที่ถอดได้ ความสูงเบาะ และวิธีย้ายตัวที่เหมาะกับผู้ใช้
กลุ่มปรับเอนนอน
รถเข็นกลุ่มนี้รองรับการปรับเอนพนักพิง และบางรุ่นปรับยกที่วางขาได้ โดยมีทั้งระบบแมนนวลและระบบไฟฟ้าตามรุ่น
สำหรับผู้ใช้งานที่มีข้อจำกัดในการทรงตัวหรือมีความต้องการด้านท่านั่ง ต้องการปรับเอนพนักพิงเพียง ต้องการปรับเอนนอเพื่อผ่อนคลาย
กลุ่มเบาะกว้าง สำหรับผู้ใช้งานรูปร่างใหญ่
รถเข็นไฟฟ้ากลุ่มนี้เหมาะกับผู้ใช้งานรูปร่างใหญ่ น้ำหนักตัวมากกว่า 120 กก.
ก่อนตัดสินใจซื้อต้องดูทั้ง น้ำหนักที่รองรับและความพอดีของเบาะ เพราะเบาะที่กว้างเกินไปอาจทำให้จัดท่านั่งหรือเอื้อมควบคุมได้ไม่สะดวก
อย่าลืมวัดความกว้างตัวรถเทียบกับประตู ทางเดิน และพื้นที่เลี้ยวด้วยครับ โดยเฉพาะบ้านที่มีช่องทางผ่านจำกัด
กลุ่มพรีเมียม
กลุ่มพรีเมียมมีทางเลือกด้านรูปแบบตัวรถและฟังก์ชันแตกต่างกัน เช่น ระบบปรับท่านั่ง การปรับยืน การปรับเอนนอนที่อยู่ในคันเดียวกัน หรือการพับเก็บอัตโนมัติ
ควรเริ่มจากคำถามว่า ฟังก์ชันที่เพิ่มขึ้นช่วยกิจกรรมใดในชีวิตประจำวันของผู้ใช้งาน แล้วจึงเปรียบเทียบกับน้ำหนักตัวรถ พื้นที่จัดเก็บ และงบประมาณ
รุ่นที่มีฟังก์ชันมากอาจเหมาะกับความต้องการของผู้ใช้งานเฉพาะกลุ่ม ขณะที่อีกผู้ใช้งานอีกคนอาจจะไม่จำเป็นต้องใช้ฟังก์ชั่นเยอะ แค่การขับเคลื่อนก็เลือกเป็นวีลแชร์ไฟฟ้ากลุ่มอื่นๆแทนได้ครับ
ก่อนซื้อรถเข็นไฟฟ้า ต้องรู้ข้อมูลอะไรของผู้ใช้งานก่อน?
การเตรียมข้อมูลให้ครบตั้งแต่ต้นช่วยให้คัดเลือกรุ่นได้ตรงความต้องการมากขึ้น พิจารณาจาก
น้ำหนัก รูปร่าง และการนั่ง
น้ำหนัก ส่วนสูง ขนาดเบาะที่เหมาะสม การรองรับเท้า และความสามารถในการทรงตัว ผู้ใช้งานบางคนอาจต้องประเมินท่านั่งและอุปกรณ์รองรับเพิ่มเติม
ความสามารถในการควบคุม
ผู้ใช้ถนัดมือใด เอื้อมถึงจอยสติ๊กหรือไม่ สามารถสั่งทิศทางและหยุดรถได้ตามต้องการหรือไม่ รวมถึงต้องให้ผู้ดูแลช่วยในสถานการณ์ใดบ้าง
ระยะเวลาและกิจกรรมที่ใช้งาน
ใช้นั่งช่วงสั้น ๆ ระหว่างออกนอกบ้าน หรือใช้ทำกิจกรรมหลายชั่วโมงต่อวัน ต้องเคลื่อนที่ไปโต๊ะอาหาร โต๊ะทำงาน หรือย้ายตัวไปเตียงบ่อยเพียงใด
พื้นที่ใช้งานจริง
วัดประตูและทางเดินจุดที่แคบที่สุด พื้นที่เลี้ยว และพื้นที่เก็บรถ รวมถึงบันทึกธรณีประตู ทางลาด หรือพื้นต่างระดับเพื่อให้ผู้ขายตรวจสอบกับข้อกำหนดของรุ่น
การเดินทางและผู้ดูแล
ต้องยกขึ้นรถบ่อยหรือไม่ ใครเป็นคนยก มีพื้นที่ท้ายรถเท่าใด และผู้ดูแลสามารถพับ ถอดแบตเตอรี่ หรือช่วยเข็นได้สะดวกเพียงใด
งบประมาณรวม
กำหนดทั้งงบซื้อรถเข็น อุปกรณ์ที่จำเป็น และเงินสำหรับการดูแลระยะยาว เพื่อให้เปรียบเทียบตัวเลือกได้ครบถ้วนครับ
วิธีเลือกรถเข็นไฟฟ้าสำหรับผู้สูงอายุ
ผู้สูงอายุแต่ละท่านมีความถนัดและกิจวัตรต่างกัน การเลือกจึงควรให้ผู้ใช้งานมีส่วนร่วมตั้งแต่เริ่มต้นครับ
เริ่มจากสิ่งที่อยากทำในแต่ละวัน
ลองถามว่าอยากใช้รถเข็นไปที่ไหนหรือทำอะไร เช่น ไปซื้อของ ไปโรงพยาบาล เคลื่อนที่ในบ้าน หรือเดินทางไปเที่ยวกับลูกหลาน คำตอบจะช่วยระบุว่าควรให้ความสำคัญกับการนั่ง การควบคุม หรือการเคลื่อนย้ายมากที่สุด
ทดลองนั่งและควบคุมจริง
ให้ผู้สูงอายุลองนั่ง ตรวจตำแหน่งแขน เท้า และจอยสติ๊ก จากนั้นฝึกควบคุมในพื้นที่เหมาะสมภายใต้การดูแลของผู้สอน เพื่อดูว่ารูปแบบควบคุมเหมาะกับเจ้าตัวหรือไม่
หากมีข้อจำกัดด้านการมองเห็น การรับรู้ การทรงตัว หรือการใช้มือ ควรให้บุคลากรด้านสุขภาพร่วมประเมินก่อนเลือกวิธีควบคุมครับ
ทดลองทั้งการใช้งานของผู้ใช้และผู้ดูแล
ผู้ใช้ควรได้ลองนั่งและควบคุม ส่วนผู้ดูแลควรลองพับ ยก ถอดชิ้นส่วน และเปลี่ยนโหมดช่วยเข็นตามการใช้งานจริง
รถเข็นที่นั่งเหมาะสมแต่ยกขึ้นรถประจำครอบครัวไม่ได้ อาจทำให้การเดินทางไม่สะดวกเท่าที่ตั้งใจไว้
เลือกฟังก์ชันที่ใช้จริงภายในงบประมาณ
หากสงสัยว่า รถเข็นไฟฟ้าราคาเท่าไหร่จึงจะเหมาะสม ควรเปรียบเทียบจากคุณสมบัติและบริการที่ได้รับในแต่ละรุ่น โดยขอราคาปัจจุบันและรายการอุปกรณ์ให้ชัดเจน
สำหรับผู้ที่กำลังมองหา รถเข็นไฟฟ้าราคาถูก ทาง Cruisemate มีโปรโมชั่นเริ่มต้น 18,900 บาท ฟังก์ชั่นการใช้งานเหมือนรถเข็นไฟฟ้าทั่วไป คลิกดูรุ่นได้ที่นี่
การรับประกัน อะไหล่ ศูนย์ซ่อม และค่าใช้จ่ายระยะยาว
รถเข็นไฟฟ้าเป็นอุปกรณ์ที่อาจต้องใช้งานต่อเนื่องหลายปี การเปรียบเทียบบริการหลังการขายจึงควรทำตั้งแต่ก่อนซื้อ
แยกดูการรับประกันแต่ละส่วน
เมื่อพบข้อความว่า “รับประกันสูงสุด 5 ปี” ควรถามต่อว่าครอบคลุมชิ้นส่วนใด เพราะโครงสร้าง มอเตอร์ ชุดควบคุม และแบตเตอรี่อาจมีระยะเวลาหรือเงื่อนไขต่างกัน
ขอรายละเอียดเป็นลายลักษณ์อักษร พร้อมตรวจข้อยกเว้น ค่าแรง ค่าขนส่ง และขั้นตอนแจ้งปัญหาให้ครบครับ
ตรวจสอบอะไหล่และการซ่อม
ก่อนตัดสินใจ ควรถามว่ามีอะไหล่สำหรับรุ่นที่เลือกหรือไม่ สามารถเปลี่ยนแบตเตอรี่ ยาง จอยสติ๊ก หรือชิ้นส่วนที่สึกหรอได้อย่างไร และต้องนำรถไปซ่อมที่ใด
หากต้องใช้รถเข็นทุกวัน ควรถามระยะเวลาประเมินงานซ่อมและทางเลือกในช่วงที่รถอยู่ระหว่างซ่อมด้วย โดยตรวจสอบบริการที่มีจริงในขณะนั้น
คิดค่าใช้จ่ายตลอดการใช้งาน
งบประมาณควรครอบคลุมมากกว่าราคาตัวรถ ได้แก่ แบตเตอรี่เมื่อถึงเวลาเปลี่ยน อะไหล่สึกหรอ การบำรุงรักษา และค่าเคลื่อนย้ายเพื่อเข้ารับบริการ
หากค้นหา “รถเข็นไฟฟ้าใกล้ฉัน” ควรตรวจสอบด้วยว่าสถานที่นั้นให้บริการทดลองสินค้า รับแจ้งซ่อม หรือมีช่างประจำหรือไม่ เพื่อเลือกจุดบริการที่ตอบโจทย์ทั้งก่อนและหลังซื้อครับ
สรุปวิธีเลือกรถเข็นไฟฟ้าให้เหมาะกับผู้ใช้ พื้นที่ และงบประมาณ
ก่อนเลือกซื้อ ลองทบทวน 3 เรื่องหลักนี้ครับ
เหมาะกับผู้ใช้
นั่งพอดี รองรับท่านั่ง ควบคุมได้เหมาะสม และมีฟังก์ชันตรงกับกิจกรรมที่ต้องทำ
เหมาะกับพื้นที่
ผ่านประตูและเลี้ยวในจุดใช้งานได้ จัดเก็บสะดวก และรองรับการเดินทางหรือการย้ายตัวที่ต้องทำเป็นประจำ
เหมาะกับงบประมาณ
ราคาและอุปกรณ์ชัดเจน มีเงื่อนไขรับประกันที่เข้าใจได้ พร้อมวางแผนค่าใช้จ่ายในการดูแลระยะยาว
ก่อนตัดสินใจ ควรให้ทั้งผู้ใช้งานและผู้ดูแลได้ทดลองจริง พร้อมนำขนาดพื้นที่ ภาพจุดใช้งาน และข้อมูลรถยนต์มาประกอบการเลือก วิธีนี้จะช่วยให้เห็นรายละเอียดที่การดูรูปหรืออ่านสเปกอย่างเดียวอาจตอบไม่ได้ครับ
หากยังไม่แน่ใจว่าจะเริ่มจากกลุ่มใด สามารถปรึกษาทีม CRUISEMATE ก่อนเลือกซื้อ พร้อมแจ้งข้อมูลผู้ใช้ พื้นที่ และงบประมาณ เพื่อช่วยพิจารณาตัวเลือกและรายละเอียดที่ควรทดลองให้เหมาะกับการใช้งานครับ
ติดต่อ LINE @cruisemate หรือโทร 097-060-0221 และดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ www.cruisemate-thailand.com
