มือสั่น

มือสั่น อาการเตือนถึงโรคร้ายแรง

หลายคนคงเคยมีปัญหาหรือรู้สึกมือสั่น โดยเฉพาะในขณะที่อยู่ในสถานการณ์ประหม่า ตึงเครียด ตื่นเต้นจะทำให้เกิดการสั่นโดยที่ไม่รู้ตัว จึงเกิดความกังวลว่า นี่อาจจะเป็นสัญญาณของโรคบ้างอย่างหรือเปล่า?  วันนี้ Cruisemate จึงมาอธิบายและสรุปความเข้าใจง่ายๆ

สารบัญเนื้อหา

เกิดจากอะไร

มือสั่นใช่พาร์กินสันหรือเปล่า

อาการ

ลักษณะของมือสั่นเป็นแบบไหน

วิธีแก้อาการมือสั่น

ท่าบริหาร

สรุป

 

มือสั่นเกิดจากอะไร

มือสั่นไม่ทราบสาเหตุ Essential Tremor (ET) มักเกิดขึ้นเมื่ออยู่ในเหตุการณ์ที่ตื่นเต้น ตกใจ เครียด กังวล ดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน ติดเหล้า อาจจะมีสาเหตุมาจากไทรอยด์เป็นพิษหรือทำงานมากกว่าปกติ จนเลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอส่งผลให้ระบบประสาทและสมองทำงานผิดปกติหรือมีปัญหา  รวมถึงโรคหอบหืด ถุงลมโป่งพอง และโรคเกี่ยวกับประสาทอื่นๆ

กลับสู่สารบัญ

มือสั่นใช่พาร์กินสันหรือเปล่า

ต้องแยกก่อนนะครับว่า โรคมือสั่นกับโรคพาร์กินสัน 2 อย่างนั้นมีอาการมือสั่นเหมือนกัน

ถ้าเป็นโรคมือสั่นไม่ทราบสาเหตุ (ET) จะเกิดจากความเครียด ตื่นเต้น หิวข้าว ติดเหล้า ดื่มกาแฟ จับปากกา เวลาเขียนหนังสือ เป็นต้นและเมื่อมีการขยับหรือเคลื่อนไหวมือจะสั่นทั้ง 2 ข้างหรือข้างเดียว สั่นแบบคงที่หรือเพิ่มขึ้นเล็กน้อย แต่ถ้าหยุดปุ๊บ มือจะหยุดสั่นทันที

ส่วนโรคพาร์กินสันมีอาการมือสั่นในขณะที่อยู่เฉยๆ เริ่มจากข้างเดียวแล้วค่อยลุกลามไปทั้ง 2 ข้าง ตัวสั่น เคลื่อนไหวช้า ทรงตัวไม่อยู่ กล้ามเนื้อเกร็ง พูดช้าลง จะหยุดนิ่งเมื่อมีการขยับหรือเคลื่อนไหว หากปล่อยไว้นานความรุนแรงจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

**แต่มือสั่นก็มีโอกาสเสี่ยงเป็นโรคพาร์กินสันเหมือนกันนะครับ**

กลับสู่สารบัญ

มือสั่นใช่พาร์กินสันหรือเปล่า

อาการ

มือสั่นที่ไม่ทราบสาเหตุหรือ ET มือทั้ง 2 ข้างจะสั่นและเห็นชัดขึ้นเมื่อมีการเคลื่อนไหว เมื่อใช้มือหยิบจับสิ่งของ ยกมือขึ้น หยิบของเข้าปาก จับปากกา ยิ่งถ้าเป็นมานานอวัยวะส่วนอื่นจะสั่นตามไปด้วย เช่น ศีรษะสั่น เสียงสั่น

บางครั้งถ้ามีความรู้สึกเหนื่อยง่าย เหงื่อออก หิวข้าว เป็นอาการที่อาจจะเกิดขึ้นเมื่อตื่นเต้น ทำจิตใจให้สงบแล้วมันจะหายไปเอง

กลับสู่สารบัญ

ลักษณะของมือสั่นเป็นแบบไหน

แต่ละรูปแบบขึ้นอยู่กับอาการของแต่ละคน และยังสามารถบ่งบอกความผิดปกติในร่างกายแตกต่างกันไป มีอยู่ 4 ลักษณะดังนี้

มือสั่นแบบไหน

แบบที่1 มือสั่นเมื่ออยู่เฉยๆ (Resting tremor)

เป็น1 ในลักษณะของผู้ป่วยที่เป็นโรคพาร์กินสัน ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของโดปามีนที่มีไม่เพียงพอต่อร่างกายทำให้ควบคุมการเคลื่อนไหวลำบาก เกิดขึ้นเมื่อมือวางเฉยๆหรืออยู่บนอะไรสักอย่าง เช่น วางอยู่บนโต๊ะ วางอยู่บนตัก เป็นต้น แต่ถ้ามีการเคลื่อนไหวหรือรู้สึกตัวว่ามือสั่น อาการสั่นจะลดลงและหยุดหายไปเอง

กลับสู่สารบัญ

แบบที่2 มือสั่นเมื่อมีการเคลื่อนไหว (Intention tremor)

เกิดขึ้นเมื่อตั้งใจขยับหรือเคลื่อนไหว เช่น หยิบสิ่งของ จับปากกา ตักข้าวเข้าปากไม่ได้ เวลาเขียนหนังสือเขียนได้ไม่ถนัด แตะจมูกของตนเองไม่ได้ เป็นต้น ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของสมองส่วนซีรีเบลรัม (สมองน้อย Cerebellum) หรือเลือดไปเลี้ยงก้านสมองไม่เพียงพอ

กลับสู่สารบัญ

แบบที่3 มือสั่นเมื่อยกมือ-แขนขึ้น (Postural tremor)

มือจะสั่นเมื่อรู้สึกเครียด ตื่นเต้น ตกใจ หรือหิวข้าว เป็นต้นและจะสั่นเมื่อยกมือขึ้น จับปากกา เวลาเขียนหนังสือและอาการสั่นลดลงเมื่อวางแขน-มือไว้เฉยๆ ถ้ามีสาเหตุจากไทรอยด์เป็นพิษจะมีลักษณะอย่างอื่นร่วมด้วย เช่น ใจสั่น ผอมลง อารมณ์แปรปรวน เหงื่อออก เป็นต้น ตั้งใจทำอะไรก็สั่น ไม่ตั้งใจก็สั่นได้เหมือนกัน น้ำตาลในเลือดต่ำ พิษสุรา ซึ่งเกิดจากผู้ป่วยที่เป็นไทรอยด์เป็นพิษ

กลับสู่สารบัญ

แบบที่4 มือสั่นจากสภาวะจิตใจ (physiologic tremor)

คล้ายกับภาวะจิตประเภทหนึ่งเจอได้คนทั่วไปปกติ มือสั่นเมื่อตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นที่มีภาวะกดดันเมื่อต้องตั้งใจทำอย่างใดอย่างหนึ่ง เกิดความกลัว และจะดีขึ้นเมื่อไม่ได้เจอสิ่งกระตุ้น

กลับสู่สารบัญ

วิธีแก้อาการมือสั่น

  • หากอยู่ในสถานการณ์ตื่นเต้น ตกใจ กลัว ใจสั่น ให้หายใจเข้า-ออกลึกๆ หรือหากมีเวลาว่างให้ฝึกทำสมาธิ โยคะหรือไปนวด เพื่อให้เกิดความรู้สึกผ่อนคลายมากขึ้น แล้วให้สังเกตว่ามือของคุณหยุดสั่นหลังจากได้ทำกิจกรรมผ่อนคลายหรือเปล่า
  • พักผ่อนให้เพียงพอ
  • ถ้าคนเป็นเบาหวานต้องควบคุมระดับน้ำตาลใช่มั้ยครับ แต่ถ้าเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำเกินไปก็จะทำให้มือสั่นได้เหมือนกัน ให้กินหรือดื่มอะไรก็ได้ที่มีน้ำตาลผสมอยู่ แต่ต้องควบคุมระดับน้ำตาลไม่ให้สูงหรือต่ำเกินไป นะครับ
  • หลีกเลี่ยงหรือลดปริมาณเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น กาแฟ โคล่า ชา เครื่องดื่มชูกำลัง และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์
  • งดสูบบุหรี่ เนื่องจากมีสารนิโคตินเป็นตัวกระตุ้นให้มือสั่น แต่ถ้าหากเพิ่งสูบใหม่ๆร่างกายจะยังปรับตัวไม่ได้ มือจะสั่นได้เช่นกัน
  • ปรึกษาแพทย์ เพราะบางทีอาจจะเป็นผลข้างเคียงของตัวยาบางชนิด ที่รับประทานเข้าไป เช่น ยารักษาโรคมะเร็ง ยาแก้ซึมเศร้า ยาพ่นหอบหืด ยาปฏิชีวนะ แพทย์จะช่วยเปลี่ยนตัวยาหรือลดปริมาณ**อย่าหยุดรับประทานยาเองโดยที่ยังไม่ได้ปรึกษาแพทย์นะครับ**
  • ให้เลือกหยิบจับสิ่งของที่มีน้ำหนักมากขึ้น เช่น แก้วน้ำ ช้อนส้อม จาน หรือใส่ที่ถ่วงน้ำหนักแบบรัดข้อมือ ถ้ามีน้ำหนักมากจะช่วยสะดวกในการจับถือมากขึ้น

กลับสู่สารบัญ

ท่าบริหาร

  1. บีบมือให้แน่น ทำซ้ำข้างละอย่างน้อย 50 ครั้ง
  2. บีบทั้งสี่นิ้ว แล้วขยับนิ้วโป้งซ้าย-ขวาไปมา
  3. ยกแขนขึ้น-ลงทั้ง 2 ข้าง ถ้ายกแขนไม่ได้ให้ยกแค่มือขึ้น-ลงก็ได้

แนะนำให้ฝึกแบบนี้บ่อยๆ อย่างน้อย 3-4 วันและทำร่วมกับการวิธีแก้อาการมือสั่นที่กล่าวไปข้างต้นนะครับ

กลับสู่สารบัญ

สรุป

บางครั้งมือสั่นอาจจะไม่ได้เป็นบ่งบอกหรือเป็นสัญญาณของโรคร้ายแรงก็ได้อย่าเพิ่งตกใจไปก่อน อาจจะเป็นเพราะว่าประหม่า หิวข้าว ตื่นเต้น เครียด ใจสั่น ติดเหล้ามาก หากเกิดขึ้นในสถานการณ์นั้นเราสามารถหลีกเลี่ยงแล้วจะช่วยให้มือของคุณหยุดสั่นได้บ้างหรืออาจจะเป็นผลข้างเคียงจากยาให้รีบปรึกษาแพทย์เพื่อความชัวร์นะครับ

กลับสู่สารบัญ