เอ็นร้อยหวายขาด

เอ็นร้อยหวายขาด โอกาสเสี่ยงเดินไม่ได้

ถ้าลองใช้มือลูบคลำบริเวณหลังข้อเท้าเราจะมีอะไรนูนๆออกมานั่นคือ “เอ็นร้อยหวาย”    เป็นเส้นเอ็นที่แข็งแรงและหนาที่สุด เอาไว้ยึดระหว่างกล้ามเนื้อน่องขากับกล้ามเนื้อที่ติดกับกระดูกส้นเท้าที่ช่วยให้ร่างกายเดิน วิ่งหรือกระโดดได้สะดวก แต่!! ถ้าเอ็นร้อยหวายขาดขึ้นมาละ? จะกลับมาเดินได้ไหม? มีโอกาสกลับมาเดินได้อีกแน่นอนขึ้นอยู่กับวิธีรักษาและการดูแลของแต่ละคนครับ

สารบัญเนื้อหา

เอ็นร้อยหวายขาดเกิดจากอะไร

สังเกตอาการ

วิธีการรักษาเอ็นร้อยหวายขาด

วิธีป้องกันเอ็นร้อยหวายขาด

สรุป

เอ็นร้อยหวายขาดเกิดจากอะไร

เอ็นร้อยหวายขาดเกิดจาก

พฤติกรรมของตนเอง

       เกิดจากการทำกิจกรรมที่ต้องใช้แรงหนักจนเกินไป เช่น ทำงานหนักหรือยกของหนัก และจะพบได้บ่อยกับผู้ที่ไม่อบอุ่นร่างกายหรือยืดกล้ามเนื้อก่อนออกกำลังกายและเล่นกีฬา ทำให้ร่างกายยังไม่ได้ปรับตัวหรือเกิดความเคยชิน

     การออกกำลังกายส่งผลดีให้ร่างกายเช่นกัน แต่หากออกกำลังกายหนักเกินไปจะกลายเป็นผลเสียแทน เช่น การวิ่งระยะทางไกลๆ

     หรือเกิดอุบัติเหตุจากการเล่นกีฬาที่ต้องวิ่งอย่างรวดเร็วแล้วหยุดกะทันหัน เช่น แบดมินตัน เทนนิส บาสเก็ตบอล เป็นต้น

     รวมถึงการใส่รองเท้าที่ไม่พอดีหรือรองเท้าส้นสูงติดต่อกันเป็นเวลานานก็เป็นสาเหตุส่วนหนึ่งเหมือนกัน พฤติกรรมพวกนี้มีโอกาสเสี่ยง ทำให้เอ็นร้อยหวายขาดจนเดินไม่ได้

กลับสู่สารบัญ

ปัจจัยภายใน

ส่วนใหญ่ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวเช่น โรคเก๊าต์ โรคไทรอยด์ โรครูมาตอยด์มีโอกาสเสี่ยงมากกว่าคนปกติ หรือผู้ป่วยที่มีหินปูนเกาะอยู่หลังส้นเท้าหรือกระดูกงอกบริเวณส้นเท้าจะทำให้เกิดการเสียดสีกับเอ็นร้อยหวายทำให้มีอาการปวดหรืออักเสบได้เช่นกัน

กลับสู่สารบัญ

สังเกตุอาการ

จะรู้ตัวได้อย่างไรว่าเอ็นร้อยหวายขาด?

เริ่มแรกจะรู้สึกปวด บวมแดงบริเวณด้านหลังส้นเท้ามากกว่าปกติและจะเริ่มลุกลามไปถึงน่องขา ทำให้เดินลำบากหรือไม่สามารถเดินได้ปกติ

ในขณะที่เดินหรือเล่นกีฬาแล้วรู้สึกเจ็บบริเวณหลังข้อเท้า หรือบวมขึ้นตลอดเวลา ยืดงอเท้าไม่ค่อยได้หรือเดินไม่ได้ และมันจะแย่ลงเมื่อมีเคลื่อนไหวมากๆ

บางคนอาจเกิดขึ้นแบบเฉียบพลันในจังหวะที่ลงส้นเท้าจะได้ยินเสียงดัง “กร๊อบ” เหมือนเอ็นร้อยหวายฉีกขาด ลงน้ำหนักที่เท้าได้ไม่เต็มที่เพราะจะรู้สึกปวดและเจ็บมากถึงขั้นเดินไม่ไหวกันเลยทีเดียว

หากมีอาการแบบนี้ตอนเล่นกีฬาหรือทำกิจกรรมอะไรอยู่ก็ตามให้หยุดเล่นทันทีเลยนะครับ เพราะอาจจะรุนแรงขึ้น บางครั้งเอ็นร้อยหวายค่อยฉีกขาดทีละน้อยๆจนเส้นเอ็นขาดหมดหรือขาดแบบกะทันหัน

” แต่ไม่ว่าจะเป็นแบบไหน แค่รู้สึกปวดก็ต้องหยุดทำกิจกรรมนั้นทันทีครับ แล้วรีบไปพบแพทย์ทำกายภาพบำบัดและไม่ปล่อยให้เรื้อรัง” 

กลับสู่สารบัญ

วิธีการรักษาเอ็นร้อยหวายขาด

การรักษาเอ็นร้อยหวายขาดนั้นมีหลายวิธีขึ้นอยู่กับบุคคล สำหรับผู้ป่วยที่เป็นแบบเฉียบพลันเพียงเล็กน้อยไม่รุนแรงสามารถช่วยเหลือตัวเองได้ที่บ้านเบื้องต้นได้ดังนี้

  • ใช้น้ำแข็งประกบบริเวณที่ปวดประมาณ 15-20 นาที ทุกๆ 1-2 ชั่วโมงจนค่อยๆปวดลดลง น้ำแข็งจะช่วยลดการบาดเจ็บ การปวดให้ดีขึ้น
  • ใช้ผ้าพันแผลรัดบริเวณเส้นเอ็นจะช่วยลดแรงกระแทกเพื่อให้ข้อเท้าเคลื่อนไหวน้อยลงแต่ไม่ควรรัดแน่เกินไปเพราะอาจทำให้เลือดไหลเวียนได้ไม่สะดวก
  • ต้องให้ยกเท้าขึ้นเหนือบริเวณหน้าอก โดยอาจจะเอาหมอนมาหนุนเท้า จะช่วยให้เลือดไหลเวียนกลับเข้าสู่หัวใจและลดบวมได้
  • หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายและการเคลื่อนไหวที่มีแรงกระแทกโดยตรงต่อเส้นเอ็นและไม่ควรกดบริเวณนั้นจนกว่าจะดีขึ้น

หากยังไม่ดีขึ้นให้ทานยาสามัญประจำบ้าน เช่น พาราเซลตามอลก็ช่วยได้ชั่วคราว
แต่ไม่ควรรับประทานมากเพราะอาจจะมีผลข้างเคียงตามมาแนะนำให้รีบไปพบแพทย์และทานยาตามที่แพทย์สั่งดีกว่าครับ

 

ผู้ป่วยบางคนที่มีอาการเอ็นร้อยหวายขาดมานานหรือเป็นแบบเอ็นร้อยหวายค่อยๆฉีกขาดต้องรีบไปพบแพทย์เพื่อใส่เฝือก ถ้าถอดเฝือกแล้วต้องทำกายภาพบำบัดต่ออีก 4-6 เดือน

ด้วยการออกกำลังกายเพิ่มความยืดหยุ่นและความแข็งแรงของเอ็นร้อยหวายหรือใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์เช่น ใส่อุปกรณ์ในรองเท้าหรือบริเวณส้นเท้า มาช่วยป้องกันไม่ให้เอ็นร้อยหวายฉีกขาดกว่าเดิม

หากใช้วิธีนี้เมื่อหายแล้วก็มีโอกาสกลับมาเป็นได้อีกครั้ง

หากทำทุกวิธีแล้วยังไม่ดีขึ้นอีก ต้องทำการผ่าตัดอย่างเร่งด่วน แต่หลังจากการผ่าตัดไม่ต้องรีบเดินทันทีนะครับ  ให้พักผ่อนและห้ามใช้งาน เคลื่อนไหวเท้าหรือลงน้ำหนักประมาณ 2 เดือนแรก จากนั้นอีก 2 เดือนค่อยลงน้ำหนักได้บ้างส่วนแล้วค่อยๆลงแรงเรื่อยๆ

กลับสู่สารบัญ

วิธีป้องกันเอ็นร้อยหวายขาด

  • อบอุ่นร่างกายในตอนเช้าหรือก่อนออกกำลังกายทุกครั้ง เพื่อให้กล้ามเนื้อยืดหยุ่นและปรับตัว
  • ไม่ออกกำลังกายหนักเกินไป เริ่มจากเบาๆแล้วค่อยเพิ่มระดับความยากขึ้นเรื่อยๆ
  • ออกกำลังกายหรือเล่นกีฬาหลายๆชนิดสลับกันไปหรือทำกายภาพบำบัด เน้นสร้างกล้ามเนื้อส่วนน่อง เพื่อลดความตึงและแรงกระทบที่ส่งผลต่อเส้นเอ็นบริเวณหลังข้อเท้าโดยตรงทำให้เอ็นร้อยหวายขาด
  • หากมีอาการปวดบริเวณหลังข้อเท้าระหว่างที่ออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมบางอย่างควรหยุดพักทันที
  • เลือกรองเท้าให้เหมาะสมพอดีกับเท้า ส่วนผู้ที่ใส่รองเท้าส้นสูงอาจจะค่อยๆลดระดับความสูงลงมาและไม่ควรใส่ติดกันนาน ให้ใส่สลับแบบอื่นด้วย
  • ถ้าจำเป็นต้องทำกิจกรรมที่ต้องใช้กล้ามเนื้อตรงส่วนตรงส้นเท้าให้ใส่เครื่องป้องกันอย่างเหมาะสม เช่น แผ่นรองส้นเท้า อุปกรณ์พยุงข้อเท้า หมอนรองเท้า เป็นต้น

วิธีการทำกายภาพบำบัดสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการเอ็นร้อยหวายขาด

กลับสู่สารบัญ

สรุป

การทำงานกิจกรรมหรือออกกำลังกายหนักเกินไปเป็นเหตุทำให้เอ็นร้อยหวายขาด ซึ่งเกิดขึ้นได้ทั้ง 2 แบบ จะค่อยๆขาดหรือขาดแบบเฉียบพลัน ถ้าเป็นขึ้นมาจะรู้สึกปวด บวม ไม่มีแรงกระดกข้อเท้าและจะเดินลำบาก แล้ววิธีการรักษาขึ้นอยู่กับบุคคลและการดูแลเอาใจใส่เพื่อไม่ให้กลับมาเป็นอีกครั้งคือสิ่งที่สำคัญที่สุด

กลับสู่สารบัญ